Kontrata e qerasë në Shqipëri: çfarë duhet të përmbajë
Publikuar më · Përditësuar më · 7 min lexim
Një kontratë qeraje duhet të identifikojë qartë palët dhe pronën, të përcaktojë afatin, qeranë mujore dhe datën e pagesës, shumën e garancisë dhe kushtet e kthimit të saj, ndarjen e faturave, përgjegjësinë për riparimet dhe mënyrën e zgjidhjes së kontratës nga secila palë.
Ky tekst është udhëzues praktik, jo këshillë ligjore dhe nuk citon nene konkrete. Për detyrimet ligjore, tatimore dhe për regjistrimin e kontratës, konsultohu me një jurist ose me institucionin përkatës. Qëllimi këtu është të dish çfarë të kërkosh në letër përpara se të nënshkruash.
Cilat janë pikat bazë të një kontrate qeraje?
| Pika | Çfarë duhet të shkruhet | Pse ka rëndësi |
|---|---|---|
| Palët | Të dhënat e plota të qiradhënësit dhe qiramarrësit | Përcakton kush ka të drejta dhe detyrime |
| Prona | Adresa e saktë, kati, sipërfaqja, tipologjia | Shmang keqkuptimet për objektin e qerasë |
| Afati | Data e fillimit dhe e mbarimit, mundësia e rinovimit | Përcakton sigurinë e banimit |
| Qeraja | Shuma mujore, monedha, data dhe mënyra e pagesës | Baza e marrëdhënies financiare |
| Garancia | Shuma, kur mbahet dhe kur kthehet | Burimi më i shpeshtë i mosmarrëveshjeve |
| Faturat | Kush paguan energjinë, ujin, internetin, mirëmbajtjen | Ndryshon koston reale mujore |
| Riparimet | Kush mbulon prishjet e zakonshme dhe ato të mëdha | Shmang debatin në momentin e prishjes |
| Zgjidhja | Njoftimi paraprak nga secila palë | Përcakton si mbyllet marrëdhënia |
Si të përshkruhet gjendja e banesës?
Pjesa më e nënvlerësuar e një kontrate është inventari. Përpara se të marrësh çelësat, bëj një listë të mobilieve dhe pajisjeve me gjendjen e tyre dhe shoqëroje me foto të datuara. Nëse dyshemeja ka një gërvishtje ose bojleri ka një defekt të vogël, shkruaje. Kjo mbron të dyja palët në momentin e dorëzimit të banesës.
- Fotografo çdo dhomë, banjën, kuzhinën dhe ballkonin ditën e hyrjes.
- Shkruaj një listë të pajisjeve me markë dhe gjendje.
- Regjistro leximet e njehsorit të energjisë dhe të ujit.
- Nënshkruani të dy inventarin dhe mbajeni bashkangjitur kontratës.
Garancia: si shmangen mosmarrëveshjet?
Garancia paguhet zakonisht në fillim dhe shërben si mbulesë për dëmet ose për detyrimet e papaguara. Problemet lindin kur kontrata nuk thotë qartë se çfarë konsiderohet dëm dhe çfarë konsiderohet konsumim normal. Një mur që ka nevojë për bojë pas dy vitesh banimi nuk është e njëjta gjë me një derë të thyer.
- Shkruani shumën e saktë dhe datën e pagesës së garancisë.
- Përcaktoni afatin brenda të cilit kthehet pas dorëzimit të çelësave.
- Listoni rastet kur mund të mbahet pjesërisht.
- Bini dakord se konsumimi normal nuk zbritet nga garancia.
Kush paguan riparimet?
Praktika më e zakonshme është që qiramarrësi mbulon riparimet e vogla të përditshme, ndërsa qiradhënësi mbulon problemet strukturore dhe pajisjet që prishen nga amortizimi. Megjithatë kjo ndarje nuk nënkuptohet vetvetiu: shkruajeni në kontratë me shembuj konkretë, sepse pikërisht këtu lindin debatet gjatë vitit.
Vendosni gjithashtu një afat reagimi. Nëse bojleri prishet, sa ditë ka pronari për ta zgjidhur dhe çfarë ndodh nëse nuk e bën. Një fjali e vetme në kontratë e zgjidh problemin që përndryshe kthehet në javë telefonatash.
Afati, rinovimi dhe zgjidhja e parakohshme
Kontrata duhet të thotë sa zgjat, si rinovohet dhe si mbyllet para afatit. Zakonisht përcaktohet një njoftim paraprak me shkrim nga secila palë. Përcaktoni edhe si komunikohet ky njoftim: me email, me mesazh ose me dorëzim fizik, që të mos ketë debat më vonë nëse është dërguar apo jo.
- Data e fillimit dhe e mbarimit të kontratës.
- Kushtet dhe afati i njoftimit për rinovim.
- Njoftimi paraprak për zgjidhje nga qiramarrësi.
- Njoftimi paraprak për zgjidhje nga qiradhënësi.
- Çfarë ndodh me garancinë në rast largimi para afatit.
Përpara se të nënshkruash
- Lexo të gjithë tekstin, përfshirë shënimet e vogla në fund.
- Kontrollo që emri, adresa dhe sipërfaqja janë shkruar saktë.
- Sigurohu që çdo premtim me gojë është shkruar në kontratë.
- Merr një kopje të nënshkruar për vete, jo vetëm foto.
- Ruaj inventarin, fotot dhe faturat e pagesave në një dosje.
Kontrata e mirë nuk është ajo që mbron vetëm njërën palë, por ajo që parashikon situatat e zakonshme dhe u jep zgjidhje të shkruar. Sa më pak gjëra të lihen 'për t'u parë më vonë', aq më pak probleme do të kesh gjatë vitit të banimit.
Pika të tjera që ia vlen t'i shtosh
- A lejohen kafshët shtëpiake dhe me çfarë kushtesh.
- A lejohet nënqiraja ose shtimi i një bashkëbanuesi.
- Kush mban përgjegjësi për sigurimin e banesës, nëse ka.
- Si njoftohen palët: numri i telefonit dhe email-i zyrtar i secilës palë.
- A lejohen ndërhyrje të vogla, si montimi i rafteve ose ndryshimi i bojës.
- Kush i mban çelësat rezervë dhe në cilat raste pronari mund të hyjë në banesë.
Pika e fundit shpesh harrohet, por është e rëndësishme për të dyja palët: bini dakord me shkrim që vizitat e pronarit njoftohen paraprakisht, përveç rasteve urgjente si një rrjedhje uji. Kjo shmang keqkuptimet dhe e mban marrëdhënien profesionale gjatë gjithë kohëzgjatjes së kontratës.
Nëse qeraja rritet gjatë rinovimit, kërko që mekanizmi i rritjes të jetë i shkruar që në fillim: një përqindje ose një shumë maksimale, jo një vendim i njëanshëm. Parashikueshmëria është ajo që i bën marrëdhëniet e qerasë të qëndrueshme për vite me radhë.
Pyetje të shpeshta
- A duhet detyrimisht kontratë me shkrim?
- Marrëveshja me shkrim është gjithmonë praktika e rekomanduar, sepse mbron të dyja palët dhe shërben si provë e kushteve. Për detyrimet formale dhe regjistrimin, konsultohu me një jurist ose me institucionin përkatës.
- Kush duhet ta paguajë mirëmbajtjen e pallatit?
- Nuk ka rregull të vetëm në praktikë: në disa kontrata e paguan qiramarrësi, në të tjera qiradhënësi. Pikërisht prandaj kjo duhet shkruar shprehimisht në kontratë përpara nënshkrimit.
- Çfarë ndodh nëse dua të largohem para afatit?
- Varet nga ajo që keni rënë dakord. Kontrata duhet të përcaktojë afatin e njoftimit paraprak dhe pasojat për garancinë, që të dyja palët ta dinë procedurën që në fillim.